NIP czy PESEL – jakiego identyfikatora używać?

W wielu dokumentach, formularzach i zaświadczeniach wyróżnikiem, który identyfikuje składającego konkretny druk, jest NIP lub PESEL. Czy można traktować je wymiennie, czy raczej jest tak, że raz przypisany jest z nami na dłużej?

Każda osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, musi posługiwać się określonym identyfikatorem. To NIP albo PESEL. Czy oba identyfikatory można stosować wymiennie, a może trzeba je stosować jednocześnie, a może wyłącznie jeden wybrany? Odpowiedź na to pytanie jest szczególnie ważna właśnie dla osoby, która prowadzi firmę. NIP i PESEL mogą być stosowane jako identyfikator podatkowy. Dzięki tym wyróżnikom trudno o pomyłkę w identyfikacji.

NIP czy PESEL?

Podstawowa zasada zakłada, że nie można zamiennie stosować NIP czy PESEL jako identyfikatorów podatkowych. Nie oznacza to, że samodzielnie można sobie wybrać, którego będziemy używać. Ustawa o zasadach ewidencji podatników i płatników wskazuje, kiedy można używać PESEL-u, a kiedy NIP.

Mała Księgowość Rzeczpospolitej

Kiedy używamy PESEL-u?

I tak numeru PESEL możesz używać jako identyfikatora podatkowego tylko wtedy, gdy  nie prowadzisz działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

CZYTAJ TAKŻE: Brak NIP na fakturze – jakie konsekwencje?

Kiedy używamy NIP?

NIP natomiast używany jest do identyfikacji wszystkich tych, którzy prowadzą działalność gospodarczą, a także są podatnikami podatku VAT. NIP będzie też używany przez wszystkich tych, którzy nie znajdują się w ewidencji PESEL, ale są uznani za podatników, a także płatnikami składek ZUS. Numer NIP używają też osoby prawne.

NIP i PESEL a mikrorachunek podatkowy

Od początku 2020 roku podatki wpłaca się na mikrorachunek podatkowy. Każdy podatnik ma swój indywidualny rachunek do rozliczeń, stworzony automatycznie przez system.

Żeby sprawdzić numer mikrorachunku podatkowego, należy w generatorze mikrorachunku (dostępny jest tutaj) podać PESEL lub NIP. I tak jak już wspomnieliśmy poprzednio: PESEL podają ci, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, NIP wszyscy pozostali.

Jak uzyskać NIP?

Jeśli po raz pierwszy zakładasz działalność gospodarczą, to rejestrując się w ewidencji działalności gospodarczej, otrzymasz automatycznie numer NIP. Potwierdzenie nadania numeru NIP zostanie wydane niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 3 dni od wpływu zgłoszenia.

Jeśli chcemy uzyskać NIP, ale nie prowadzimy działalności gospodarczej, do trzeba złożyć wniosek w tej sprawie do urzędu skarbowego. Wykorzystuje się do tego wniosek NIP-7. Wniosek składa się do urzędu skarbowego, który jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania.

Jak uzyskać numer PESEL?

Numer PESEL może być wydany na dwa sposoby. Pierwszy polega na wydaniu numeru PESEL z urzędu. Jeśli obywatel Polski mieszka na terytorium naszego kraju, to otrzymuje numer PESEL z urzędu (zwykle po urodzeniu).

W przypadku obywateli polskich, którzy jednak zamieszkują za granicą i chcą uzyskać polski dokument tożsamości, trzeba złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL. Cudzoziemcy, którzy mieszkają w Polsce, otrzymują PESEL urzędu.

Aktualizacja NIP

Numer NIP jest niezmienny dla każdego podatnika. Mogą jednak zmieniać się dane podatnika, choćby jego miejsce zamieszkania. W razie zmian musimy dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego na tym samym druku, który był używany do zgłoszenia się o wydanie numeru NIP.

Zmiana numeru PESEL?

PESEL możemy zmienić tylko w wyraźnie określonych sytuacjach. Chodzi tu np. o sprostowanie daty urodzenia, czy zmiana płci, bo ma to wpływ na algorytm tworzenia numeru PESEL.

Przeczytaj więcej w kategorii prawo gospodarcze.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Ulga na złe długi – warunki skorzystania z ulgi na podatek od niezapłaconych faktur dla PIT, CIT i VAT

Ulga na złe długi to sposób na odzyskanie podatku od niezapłaconych faktur przychodowych. Jest instrumentem, który ma chronić wierzycieli. Spójrzmy, na czym polega i...

Koncesja na alkohol – ile kosztuje, kto ją wydaje? Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych??

Koncesja na alkohol to potoczna nazwa zezwolenia  na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych. Kwestie dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych reguluje ustawa z 26 października 1982 r....

Czy spółka komandytowo-akcyjna się opłaca?

Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa, która łączy w sobie cechy spółki komandytowej i spółki akcyjnej. Nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną i...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!