Na czym polegają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Polska gospodarka jest silnie zglobalizowana, a przedsiębiorcy z naszego kraju działają również w innych państwach. Podobnie przedstawia się sytuacja, jeśli chodzi o pracowników – emigracja zarobkowa to wciąż mocno rozpowszechnione zjawisko.

Takie rozwiązanie pozwala im na zwiększenie skali działalności oraz dochodów, ale niesie ze sobą również szereg wyzwań. Jednym z nich jest podleganie pod opodatkowanie dochodów jednocześnie w dwóch różnych krajach. Sposobem na uniknięcie tego problemu jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierana między Polską i państwami trzecimi.

Czym jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (czasem stosuje się także akronim UPO) to takie porozumienie zawarte między dwoma państwami. Jego celem jest ochrona interesów podatników osiągających dochody w dwóch różnych państwach. Dzięki takim porozumieniom mona uniknąć dwukrotnego opodatkowania dochodów, co byłoby dla podatnika niesprawiedliwe.

Chociaż termin „unikanie podwójnego opodatkowania” może nasuwać pewne skojarzenia z przestępstwami podatkowymi, to rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Stosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania to jak najbardziej legalne rozwiązanie.

Gdyby nie ograniczono/zlikwidowano problemu, jakim jest podwójne opodatkowanie, znacznie osłabiłoby to migracje zarobkowe, a co za tym idzie – przepływy kapitału między różnymi krajami.

Jeśli chcesz zapoznać się z umową podpisaną przez Polskę z innym krajem, możesz przejrzeć wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Pełna lista znajduje się na rządowej stronie internetowej (link znajdziesz tutaj).

Czym jest podwójny podatek?

Aby zrozumieć, czym jest podwójny podatek, trzeba zdawać sobie sprawę z istnienia mechanizmu określanego jako tzw. ograniczony i nieograniczony obowiązek podatkowy. 

O pierwszym wariancie mowa jest w sytuacji, gdy dany podatnik przebywał na terenie Polski przez co najmniej połowę roku (183 dni) i posiada w naszym kraju tzw. ośrodek interesów życiowych. W takim wypadku WSZYSTKIE osiągnięte w danym roku dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce. 

Oznacza to, że jeśli np. 80% zarobku danej osoby pochodzi z Polski, zaś 20% z innego kraju, konieczne jest przyjęcie takich rozwiązań, by te 20% nie było opodatkowane i w Polsce, i w innym państwie.

W pozostałych przypadkach stosuje się tzw. ograniczony obowiązek podatkowy. W pewnym uproszczeniu oznacza to, że podatnik rozlicza się z polskim fiskusem jedynie z tych dochodów, które zostały wypracowane w Polsce.

Podwójny podatek dotyczy takich sytuacji, w których dana osoba mieszka i osiąga dochody w różnych krajach. To właśnie dlatego wprowadzono umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jakie kraje mają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Polską?

Polska ma zawarte umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z kilkudziesięcioma państwami – poniżej wymieniliśmy jedynie niektóre spośród nich:

  • Baliwat Guernsey,
  • Bośnia i Hercegowina,
  • Bułgaria,
  • Cypr,
  • Czarnogóra (umowa z Jugosławią),
  • Słowenia,
  • Stany Zjednoczone,
  • Szwajcaria,
  • Tadżykistan,
  • Tajwan,
  • Turcja,
  • Uzbekistan,
  • Wielka Brytania i Północna Irlandia,
  • Wietnam,
  • Zimbabwe,
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Jak widać, wyżej wymienione państwa – a powyższa lista to tylko niewielka część całego katalogu – to kraje właściwie z każdego regionu świata. 

Choć niektóre z nich zdecydowanie nie są kojarzone jako cel emigracji zarobkowej czy ekspansji biznesowej, to mimo wszystko podpisanie porozumień w tym zakresie jest konieczne. Dzięki temu osoby osiągające dochody za granicą mogą prawidłowo je rozliczyć.

Kiedy możesz skorzystać z UPO?

Jeśli chodzi o korzystanie z umów unikania podwójnego opodatkowania, staje się to możliwe m.in. w następujących sytuacjach:

  • osiąganie dochodów w ramach zawartej umowy o pracę – a zatem unikanie podwójnego opodatkowania jest stosowane w przypadku migrantów zarobkowych,
  • działalność biznesowa na rynkach międzynarodowych,
  • osiąganie dochodów kapitałowych – jak wiadomo, w XXI w. można z łatwością  nabywać papiery wartościowe z innych krajów. Przykładowo, dotyczy to takich sytuacji jak otrzymanie dywidendy z tytułu posiadania akcji spółki zarejestrowanej w innym państwie,
  • osiąganie świadczeń dla bezrobotnych z Polski podczas poszukiwania pracy za granicą.

Jakie warunki musisz spełnić, aby skorzystać z UPO?

Jeśli zostały spełnione przesłanki do podwójnego opodatkowania dochodów z różnych krajów, można tego uniknąć poprzez następujące sposoby działania:

  • metoda wyłączenia z progresją,
  • metoda proporcjonalnego odliczenia.

Rzecz jasna, uniknięcie podwójnego opodatkowania jest możliwe dopiero wówczas, gdy Polska podpisała z danym krajem stosowną umowę. Do wyjątków w tej kwestii należy m.in. Tajwan (z uwagi na skomplikowaną sytuację geopolityczną).

Przeczytaj więcej o rozliczaniu podatku.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Ulga na złe długi – warunki skorzystania z ulgi na podatek od niezapłaconych faktur dla PIT, CIT i VAT

Ulga na złe długi to sposób na odzyskanie podatku od niezapłaconych faktur przychodowych. Jest instrumentem, który ma chronić wierzycieli. Spójrzmy, na czym polega i...

Koncesja na alkohol – ile kosztuje, kto ją wydaje? Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych??

Koncesja na alkohol to potoczna nazwa zezwolenia  na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych. Kwestie dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych reguluje ustawa z 26 października 1982 r....

Czy spółka komandytowo-akcyjna się opłaca?

Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa, która łączy w sobie cechy spółki komandytowej i spółki akcyjnej. Nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną i...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!