Jak odzyskać należność, gdy dłużnik zbankrutował? Windykacja należności

Przedsiębiorstwo nie ma środków na uregulowanie zobowiązań i ogłosiło upadłość. Czy odzyskanie należności od takiego dłużnika jest możliwe? Tłumaczymy, z czym wiąże się bankructwo i co oznacza ono dla wierzycieli.

Firma, która jest niewypłacalna, ma obowiązek zgłosić do sądu gospodarczego (za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych) wniosek o upadłość. Jednocześnie – jeżeli chce uniknąć ogłoszenia upadłości – może przeprowadzić restrukturyzację i zawrzeć układ z wierzycielami. Jednak kiedy dalsze prowadzenie działalności nie jest możliwe, przedsiębiorstwo bankrutuje.

Z czym wiąże się bankructwo?

Bankructwo to potoczne określenie na sytuację, w której firma lub osoba fizyczna nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań finansowych. Inaczej mówiąc, to rodzaj kryzysu finansowego, który wynika np. z nadmiernego zadłużenia, trudności w generowaniu wystarczających dochodów lub wystąpienia zatorów płatniczych i utraty płynności finansowej.

Zgodnie z prawem, o niewypłacalności mówimy kiedy dłużnik nie spłaca swoich zobowiązań przez 3 miesiące. Dłużnik, który jest osobą prawną (np. spółką z o.o.) jest niewypłacalny jeżeli jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (Prawo upadłościowe, art. 11).

Zbankrutować – ogłosić upadłość – może osoba fizyczna (upadłość konsumencka), osoba prowadząca JDG, osoba prawna (spółka kapitałowa, fundacja, stowarzyszenie) oraz jednostka organizacyjna (np. wspólnota mieszkaniowa), spółka osobowa (jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna) i wspólnicy spółki partnerskiej.

Bankructwo wiąże się z licznymi konsekwencjami. Przede wszystkim majątek upadłego przedsiębiorcy staje się masą upadłości (z wyjątkiem mienia, które jest wyłączone z egzekucji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, m.in. narzędzie niezbędne do pracy czy połowa wynagrodzenia za pracę w części niepodlegającej zajęciu).

Majątek dłużnika jest zabezpieczone, aby chronić interesy wierzycieli.

Inne konsekwencje bankructwa

  • wyznaczenie przez sąd syndyka zarządzającego spółką i jej majątkiem;
  • prawo wierzycieli do zgłaszania wierzytelności syndykowi – mają na to 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości;
  • upadły musi wydać syndykowi cały swój majątek oraz dokumentację dotyczącą działalności;
  • z dniem upadłości zobowiązania pieniężne upadłego stają się wymagalne;
  • zobowiązania niepieniężne zmieniają się w wymagalne zobowiązania pieniężne;
  • w dniu ogłoszenia upadłości wygasają niektóre umowy, np. pożyczki (jeżeli nie zostały jeszcze wydane);
  • zawieszone zostają postępowania egzekucyjne, a po uprawomocnieniu upadłości są umarzane;
  • czynności prawne, które prowadziły do uszczuplenia majątku dłużnika, są uznane za nieważne.

W postępowaniu upadłościowym sąd może orzec o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej lub zajmowania określonych stanowisk przez okres do 10 lat (w przypadku niewypłacalności, która wynika z rażącego niedbalstwa).

Czy można odzyskać należność od dłużnika, który zbankrutował?

W przypadku upadłości dłużnika konieczne jest zbadanie masy upadłościowej, czyli całego majątku, który podlega podziałowi w procesie upadłościowym. To pozwoli określić, czy istnieje szansa na odzyskanie należności przez wierzycieli.

Za zarządzanie procesem upadłościowym odpowiada syndyk. To do niego wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności. Mogą też ustalić, czy istnieją aktywa do zajęcia w celu zaspokojenia długu. To np. nieruchomości, samochody, konta bankowe, akcje czy inne mienie. Takie aktywa należy zgłosić syndykowi.

Warto pamiętać, że sąd w trakcie postępowania upadłościowego może orzec o umorzeniu części lub całości długu przedsiębiorcy zarejestrowanego w CEIDG. Oddłużenie na zasadach upadłości konsumenckiej możliwe jest na wniosek dłużnika. Sąd ustala wtedy:

  • plan spłaty zobowiązań i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym – jeżeli upadły nie doprowadził do swojej niewypłacalności lub w sposób istotny jej nie zwiększył w celowy sposób, np. trwoniąc majątek;
  • dochodzi do umorzenia bez ustalenia takiego planu – jeżeli upadły jest trwale niezdolny do spłat w ramach planu spłaty wierzycieli;
  • następuje warunkowe umorzenie zobowiązań – jeżeli upadły tylko czasowo jest niezdolny do zwrócenia długu wierzycielom.

Windykacja należności

Zdarza się, że dłużnik nie chce zwrócić pieniędzy. Wierzyciel może odzyskać dług przy pomocy komornika. Komornik zacznie egzekucję jeżeli wierzyciel będzie posiadał tytuł egzekucyjny (np. orzeczenie sądu) i uzyska tytuł wykonawczy.

Rafał Panas
Rafał Panas
Od lat zajmuje się przygotowywaniem artykułów na tematy związane z biznesem, prowadzeniem firmy oraz nowymi technologiami. Zafascynowany postępującą cyfryzacją, która kreuje nowe szanse i okazje dla przedsiębiorców. Tworzenie artykułów dla przedsiębiorców łączy z pisaniem powieści, gdyż jak sam przyznaje, nic tak dobrze nie koi nerwów, jak solidny dreszczowiec.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Kiedy będzie kwota wolna od podatku 60 tys. zł? Czy będzie obowiązywać z datą wsteczną od 1 stycznia 2024 roku?

Jeżeli kwota wolna od podatku wzrośnie do 60 000 zł, znacznie zwiększy się liczba osób, które w ogóle nie zapłaci podatku dochodowego. Sprawdź, kiedy...

Jak rozliczyć PIT z ZUS za zwolnienie lekarskie? Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS w deklaracji rocznej PIT

PIT-11A otrzymała każda osoba, która pobierała zasiłek macierzyński lub chorobowy od ZUS. Sprawdzamy, co z nimi zrobić. Jak rozliczyć PIT z ZUS? Czy za...

PIT 36L – jak rozliczyć podatek liniowy za rok podatkowy 2023? Rozliczenie PIT online i wzór formularza

PIT-36L to deklaracja, którą składają przedsiębiorcy rozliczający się za pomocą podatku liniowego, czyli płacący podatek w wysokości 19%, niezależnie od wysokości dochodów. Jak wypełnić...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!