fbpx

NIP czy PESEL – jakie identyfikatora używać?

W wielu dokumentach, formularzach i zaświadczeniach wyróżnikiem, który identyfikuje składającego konkretny druk, jest NIP lub PESEL. Czy można traktować je wymiennie, czy raczej jest tak, że raz przypisany jest z nami na dłużej.

Każda osoba, która prowadzi działalność gospodarczą musi posługiwać się określonym identyfikatorem. To NIP albo PESEL. Czy oba identyfikatory można stosować wymiennie, a może trzeba je stosować jednocześnie, a może wyłącznie jeden wybrany? Odpowiedź na to pytanie jest szczególnie ważna właśnie dla osoby, która prowadzi firmę. NIP i PESEL mogą być stosowane jako identyfikator podatkowy. Dzięki tym wyróżnikom trudno o pomyłkę w identyfikacji.
Mała Księgowość Rzeczpospolitej

NIP czy PESEL?

Podstawowa zasada zakłada, że  NIP czy PESEL używane jako identyfikatory podatkowe nie powinny być używane zamiennie. Nie oznacza to, że samodzielnie można sobie wybrać, którego będziemy używać. Ustawa o zasadach ewidencji podatników i płatników wskazuje, kiedy można używać PESELu, a kiedy NIP.

Kiedy używamy PESEL?

I tak numer PESEL może być używany jako identyfikator podatkowy tylko wtedy, gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

CZYTAJ TAKŻE: Brak NIP na fakturze – jakie konsekwencje?

Kiedy używamy NIP?

NIP natomiast używany jest do identyfikacji wszystkich tych, którzy prowadzą działalność gospodarczą, a także są podatnikami podatku VAT. NIP będzie też używany przez wszystkich tych, którzy nie znajdują się w ewidencji PESEL ale są uznani za podatników, a także płatnikami składek ZUS. Numer NIP używają też osoby prawne.

NIP i PESEL a mikroachunek podatkowy

Od początku 2020 roku podatki wpłaca się na mikrorachunek podatkowy. Każdy podatnik ma swój indywidualny rachunek do rozliczeń. Jest on tworzony automatycznie przez system. Żeby sprawdzić numer mikrorachunku podatkowego należy w generatorze mikrorachunku (dostępny jest tutaj) podać PESEL lub NIP. I tak jak już wspomnieliśmy poprzednio: PESEL podają ci, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, NIP wszyscy pozostali.

Jak uzyskać NIP?

Jeśli po raz pierwszy zakładasz działalność gospodarczą, to rejestrując się w ewidencji działalności gospodarczej, otrzymasz automatycznie numer NIP. Potwierdzenie nadania numeru NIP zostanie wydane niezwłocznie ale nie później niż w ciągu 3 dni od wpływu zgłoszenia. Jeśli chcemy uzyskać NIP ale nie prowadzimy działalności gospodarczej, do trzeba złożyć wniosek w tej sprawie do urzędu skarbowego. Wykorzystuje się do tego wniosek NIP-7. Wniosek składa się do urzędu skarbowego, który jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania.

Jak uzyskać numer PESEL?

Numer PESEL może być wydany na dwa sposoby. Pierwszy polega na wydaniu numeru PESEL z urzędu. Jeśli obywatel Polski mieszka na terytorium naszego kraju, to otrzymuje numer PESEL z urzędu (zwykle po urodzeniu). W przypadku obywateli polskich, którzy jednak zamieszkują za granicą i chcą uzyskać polski dokument tożsamości, trzeba złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL. W przypadku cudzoziemców, którzy mieszkają w Polsce, PESEL nadawany jest z urzędu.

Aktualizacja NIP

Numer NIP jest niezmienny dla każdego podatnika. Mogą jednak zmieniać się dane podatnika, choćby jego adres zamieszkania. W razie zmian trzeba dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego na tym samym druku, który był używany do zgłoszenia się o wydanie numeru NIP.

Zmiana numeru PESEL?

PESEL może być zmieniony tylko w wyraźnie określonych sytuacjach. Chodzi tu np. o sprostowanie daty urodzenia, czy zmiana płci bo ma to wpływ na algorytm tworzenia numeru PESEL.

 

Czytaj również

Najchętniej czytane

Działalność nierejestrowana. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć działalność nierejestrowana ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie polega...

Zwolnienie L4 i działalność gospodarcza

Czy przedsiębiorca może pójść na zwolnienie lekarskie? Jak działa zwolnienie L4 przedsiębiorcy? Choroba, czasowa niedyspozycja, konieczność regeneracji zdrowotnej. Powody, dla których przedsiębiorca musi zrobić sobie...

Czy można mieć dwie działalności gospodarcze?

Czy można posiadać więcej niż jedną działalność gospodarczą? Czy działalność gospodarcza jest ograniczona w zakresie rodzaju wykonywanych usług lub sprzedaży danych produktów? Jednoosobowa działalność gospodarcza...
Mała Księgowość

Najnowsze

Zmiany w prawie 2023

2023 jest nietypowym rokiem pod względem zmian w prawie dla przedsiębiorców. W porównaniu do rewolucyjnych lat 2021-2022 obecnie zmiany są raczej kosmetyczne. Przedsiębiorcy marzą o...

NIP7 – co to jest i kiedy trzeba wypełnić

NIP7 to formularz składany przez osobę, która nie jest jeszcze zarejestrowana w CEiDG. Mówiąc wprost, nie jest jeszcze przedsiębiorcą. Osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej...

Deklaracja VAT-R. Jak ją wypełnić?

Deklaracja VAT-R składana jest w momencie rejestracji jako czynny podatnik VAT. Ten sam dokument służy też do aktualizacji danych w związku z rozliczeniem podatku...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!