Składki ZUS – ile wynoszą? Kto je płaci?

Składki ZUS to dwa słowa znienawidzone przez większość przedsiębiorców. Przymusowa „danina”, czy szansa na emeryturę? Niezależnie od tego, jakie mamy zdanie na temat składek ZUS, dobrze jest wiedzieć, jak działa ZUS i na co przeznacza się pieniądze, które przedsiębiorcy odprowadzają co miesiąc.

Składki ZUS – jak działa ZUS?

ZUS, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych, to państwowy ubezpieczyciel. Instytucja zajmuje się naliczaniem składek i wypłacaniem świadczeń z ubezpieczeń społecznych. ZUS przede wszystkim kojarzony jest z wypłatą emerytur i rent, a także odszkodowań za wypadki przy pracy.

Każdy, kto jest ubezpieczony w ZUS i opłaca ubezpieczenia społeczne, finansuje tym samym emerytury, renty czy inne świadczenia.

Składki ZUS – rodzaje

W tym materiale zajmiemy się składkami ZUS z perspektywy przedsiębiorcy. Każda składka do ZUS dzielona jest na określone cele. Mamy ubezpieczenia społeczne, na które składają się:

  • ubezpieczenie emerytalne,
  • ubezpieczenie rentowe,
  • ubezpieczenie chorobowe,
  • ubezpieczenie wypadkowe.

Oprócz tego w ramach składki ZUS odprowadza się też: 

  • składkę zdrowotną, która przekazywana jest do Narodowego Funduszu Zdrowia; 
  • składkę na Fundusz Pracy, która stanowi budżet urzędów pracy;
  • składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych. 

Oczywiście nie oznacza, że każdy przedsiębiorca płaci na te wszystkie instytucje. Podczas prowadzenia działalności gospodarczej, na pewno część składki ZUS będzie przekazana na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe. Osoba, która pracuje na etacie, nie musi płacić ZUS w ramach ubezpieczenia społecznego.

Składki ZUS – ile wynosi ubezpieczenie emerytalne?

Jak już wspomnieliśmy, w skład ubezpieczenia społecznego wchodzi składka emerytalna. Jej wysokość to 19,52% podstawy wymiaru. Podstawa wymiaru to w największym uproszczeniu przychód. W przypadku przedsiębiorcy podstawa wymiaru zależy od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę na dany rok. Podstawa wymiaru to 60% tej kwoty.

Składki ZUS – ubezpieczenie rentowe

Ubezpieczenie rentowe jest również obowiązkowe. Wysokość składki to 8% podstawy wymiaru

Warto pamiętać, że zarówno składki na ubezpieczenie emerytalne, jak i rentowe nie są środkami „zbieranymi na twoją przyszłą emeryturę”. Pieniądze te nie są odkładane w żaden sposób na twoje konto. 

System emerytalny w Polsce to tzw. system partycypacyjny, który zakłada, że pracujący dziś „utrzymują” obecnych emerytów i rencistów. Znaczy to, że wszystkie składki, które płacisz do ZUS-u, są przekazywane od razu na konta dzisiejszych emerytów i rencistów.

Mamy jeszcze ubezpieczenie wypadkowe. Jest ono obowiązkowe, a składka na ten cel to 1,8% podstawy wymiaru. Finansuje się z niej odszkodowania za wypadki przy pracy.

Wśród składek ZUS jest jeszcze ta na ubezpieczenie chorobowe. Dzięki niej „składa” się pula na zasiłki chorobowe lub macierzyńskie. Ta składka nie jest obowiązkowa.

Składki ZUS – ubezpieczenie zdrowotne

Jedno z najbardziej „kontrowersyjnych” ubezpieczeń to ubezpieczenie zdrowotne. Kontrowersje związane są przede wszystkim z tym, że jej wysokość zależy od sposobu opodatkowania. W przypadku rozliczania podatku na zasadach ogólnych składka ta to 9% przychodu. 

Rozliczający się podatkiem liniowym płacą składkę zdrowotną w wysokości 4,9%, a „ryczałtowcy” zależnie od wysokości przychodu. I tak przy przychodzie do 60000 zł rocznie, składka zdrowotna wynosi 9% z wartości 60% przeciętnego wynagrodzenia. 

Przychód od 60 000 zł do 300 000 zł rocznie to konieczność opłacenia składki zdrowotnej w wysokości 9% od 100% przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli przychód jest wyższy niż 300 000 zł, to płacimy 9% od 180% przeciętnego wynagrodzenia.

Składki ZUS – ile wynoszą?

Składki ZUS – zasady ogólne

Składki ZUS dla przedsiębiorców (składki pełne)

zdrowotneemerytalnerentowechorobowe (dobrowolne)wypadkowefundusz pracy
podstawa wymiarudochód4161,004161,004161,004161,004161,00
składka ZUS9% dochodu812,23332,88101,9469,49101,94

Składki ZUS dla przedsiębiorców (składki preferencyjne lipiec-grudzień 2023)

zdrowotneemerytalnerentowechorobowe (dobrowolne)wypadkowefundusz pracy
podstawa wymiarudochód1080,001080,001080,001080,001080,00
składka ZUS9% dochodu210,8286,4026,4618,04

Składki ZUS – podatek liniowy

Składki ZUS dla przedsiębiorców (podatek liniowy)

zdrowotneemerytalnerentowechorobowe (dobrowolne)wypadkowefundusz pracy
podstawa wymiarudochód4161,004161,004161,004161,004161,00
składka ZUS4,9% dochodu812,23332,88101,9469,49

Składki ZUS dla przedsiębiorców (składki preferencyjne lipiec-grudzień 2023)

zdrowotneemerytalnerentowechorobowe (dobrowolne)wypadkowefundusz pracy
podstawa wymiarudochód1080,001080,001080,001080,001080,00
składka ZUS9% dochodu210,8286,4026,4618,04

Składki ZUS – ryczałt

Składki ZUSRyczałt przychody do 60 000 złRyczałt przychody 60 001 – 300 000 złRyczałt roczne przychody pow. 300 000 zł
zdrowotna376,16626,931128,48
emerytalna812,23812,23812,23
rentowa332,88332,88332,88
chorobowa101,94101,94101,94
wypadkowa69,4969,4964,49
Fundusz Pracy101,94101,94101,94
RAZEM1794,642045,412546,96
Składki ZUSRyczałt przychody do 60 000 złRyczałt przychody 60 001 – 300 000 złRyczałt roczne przychody pow. 300 000 zł
zdrowotna376,16626,931128,48
emerytalna210,82210,82210,82
rentowa86,4086,4086,40
chorobowa26,4626,4626,46
wypadkowa18,0418,0418,04
Fundusz Pracy0,000,000,00
RAZEM717,88968,651470,2

Składki ZUS – kto ich nie płaci?

Przedsiębiorcy muszą opłacać składki ZUS obowiązkowo. Z wszelkich składek zwolnione są umowy o dzieło. Dotyczy to jednak niewielkiej grupy osób. To głównie dziennikarze, artyści czy przedstawiciele wolnych zawodów. Zawsze jednak praca, którą wykonują mus mieć znamiona dzieła. Oznacza to, że musi być niepowtarzalna i unikalna.

Z obowiązku opłacania składek ZUS zwolnieni są także studenci.

Składki ZUS – terminy

Istnieją trzy terminy opłacania składek ZUS. I tak:

  • do 5. dnia następnego miesiąca – płacą jednostki i zakłady budżetowe;
  • do 15. dnia następnego miesiąca – płatnicy posiadający osobowość prawną, dotyczy to m.in. spółek akcyjnych, spółek z o.o., spółdzielni, stowarzyszeń i fundacji;
  • do 20. dnia następnego miesiąca – pozostali płatnicy.

Jeśli nie zapłacimy w terminie (spóźnimy się nawet jeden dzień), możemy stracić prawo do ubezpieczenia. 

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Ulga na złe długi – warunki skorzystania z ulgi na podatek od niezapłaconych faktur dla PIT, CIT i VAT

Ulga na złe długi to sposób na odzyskanie podatku od niezapłaconych faktur przychodowych. Jest instrumentem, który ma chronić wierzycieli. Spójrzmy, na czym polega i...

Koncesja na alkohol – ile kosztuje, kto ją wydaje? Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych??

Koncesja na alkohol to potoczna nazwa zezwolenia  na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych. Kwestie dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych reguluje ustawa z 26 października 1982 r....

Czy spółka komandytowo-akcyjna się opłaca?

Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa, która łączy w sobie cechy spółki komandytowej i spółki akcyjnej. Nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną i...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!