Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego i urlopu na żądanie?

Każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma prawo zarówno do urlopu wypoczynkowego, jak i urlopu na żądanie. Czy zawsze musi go otrzymać? Sprawdź, czy pracodawca może odmówić urlopu pracownikowi. Kiedy możliwa jest odmowa urlopu wypoczynkowego, a kiedy urlopu na żądanie?

Urlop na żądanie – odmowa. Urlop wypoczynkowy

Każdemu pracownikowi pozostającemu w stosunku pracy przysługuje prawo do wypoczynku, a co za tym idzie – również prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Przysługuje on co roku i musi być nieprzerwany. Nie można się go zrzec, ani przenieść go na inną osobę.

Wymiar urlopu wypoczynkowego narzucany przez prawo to od 20 do 26 dni, w zależności od stażu pracy. Dolicza się do niego także okres nauki:

  • ukończenie zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej daje nam 3 lata stażu;
  • średniej szkoły zawodowej – czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat;
  • średniej szkoły zawodowej – 5 lat;
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata;
  • szkoły policealnej – 6 lat;
  • szkoły wyższej (niezależnie czy studia ukończono z tytułem zawodowym licencjata, czy magistra) – 8 lat.

Pracownik nie może zdecydować o tym, że nie wykorzysta urlopu, tak samo, jak pracodawca nie może stwierdzić, że nie będzie go udzielał. Czy oznacza to jednak, że pracodawca nie może odrzucić wniosku o urlop?

Urlop na żądanie – odmowa. Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego?

Pracodawca nie może w ogóle nie udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego, nie oznacza to jednak, że musi go udzielić zawsze wtedy, gdy pracownik o niego prosi. To oznacza, że może odmówić udzielenia urlopu, jeśli decyzja o jego udzieleniu zakłóciłaby działanie zakładu pracy. Ma przy tym obowiązek zaproponować pracownikowi inny termin, w którym będzie mógł wykorzystać swój urlop.

Urlop na żądanie – odmowa. Odwołanie pracownika z urlopu

Pracodawca nie tylko ma prawo do nie udzielenia urlopu w terminie wybranym przez pracownika, może również odwołać go z już rozpoczętego urlopu. Jest to jednak możliwe tylko wówczas, jeśli jego nieobecność spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy, a okoliczności te nie były znane w trakcie udzielania urlopu.

Odwołując pracownika z urlopu pracodawca jest obowiązany do zwrócenia mu wszystkich kosztów poniesionych w związku z tym, to znaczy:

  1. kosztów wcześniejszego powrotu;
  2. opłat poniesionych przez pracownika i jego rodzinę za dalszą część urlopu, która nie zostanie wykorzystana.

Mała Księgowość Rzeczpospolitej

Urlop na żądanie – odmowa. Ile dni urlopu na żądanie przysługuje? Jak zgłosić urlop na żądanie?

Pracownik zatrudniony na umowę o pracę ma prawo do urlopu. W przypadku urlopu wypoczynkowego najczęściej jest tak, że z urlopu takiego pracownik korzysta, zgłaszając go z dużym wyprzedzeniem.

W wielu firmach tworzy się nawet plan urlopów. Dzięki temu można ustawić pracę w taki sposób, żeby urlopy nie przeszkadzały w funkcjonowaniu firmy. Trzeba jednak wiedzieć, że nawet jeśli urlop wypoczynkowy jest wpisany do planu urlopowego, nie znaczy, że pracownik może z niego skorzystać.

Zawsze musi o niego zawnioskować do pracodawcy, a ten może, ale nie musi wyrazić na ten urlop zgody w danym terminie. Przedsiębiorca musi jednak wiedzieć, że pracownik musi otrzymać możliwość wykorzystania urlopu wypoczynkowego.

Każdy z pracowników ma też do dyspozycji 4 dni urlopu na żądanie. Główna zasada zakłada, że pracodawca musi dać dni wolne pracownikowi. Nie inaczej jest w przypadku urlopu na żądanie. „Kłopotliwym” elementem tego urlopu jest fakt, że pracownik może zgłosić chęć otrzymania takiego urlopu nawet w dzień jego rozpoczęcia.

Mówiąc wprost, może on zgłosić go nawet tego samego dnia, w którym pracownik potrzebuje wolny dzień. Można to zrobić pisemnie, telefoniczne albo osobiście. Zastanawiające jest czy w przypadku takiej nagłej nieobecności pracownika, pracodawca ma prawo odmówić?

Urlop na żądanie – odmowa. Ile wcześniej trzeba zgłosić urlop na żądanie?

Termin zgłoszenia urlopu na żądanie zależy od przepisów i polityki firmy. Zazwyczaj jednak pracownik powinien zgłosić urlop na żądanie z odpowiednim wyprzedzeniem, aby pracodawca miał wystarczająco czasu na zorganizowanie pracy w czasie nieobecności pracownika.

Zgodnie z Kodeksem pracy w Polsce, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu na żądanie na wniosek pracownika, a termin jego udzielenia powinien być uzgodniony z pracownikiem. Zwykle zaleca się, aby pracownik zgłaszał urlop na żądanie z kilkudniowym wyprzedzeniem, ale najlepiej jest sprawdzić wewnętrzne przepisy swojej firmy lub porozmawiać z przełożonym w celu ustalenia konkretnych wymagań.

Urlop na żądanie – odmowa. Jak udokumentować urlop na żądanie?

Urlop na żądanie zwykle nie wymaga szczególnego dokumentowania, jednakże warto pamiętać, że pracownik powinien poinformować swojego przełożonego o chęci skorzystania z urlopu na żądanie. Zaleca się, aby zgłoszenie takiego urlopu odbyło się w formie pisemnej, np. za pomocą e-maila lub formularza zgłoszeniowego.

W przypadku gdy pracodawca wymaga dokładniejszego dokumentowania, np. w celu potwierdzenia przebiegu pracy w czasie nieobecności pracownika, warto zapisać informacje o dacie i godzinie skorzystania z urlopu na żądanie, a także, na czym dokładnie polegała praca wykonywana w czasie, gdy pracownik był nieobecny.

W każdym przypadku warto zachować kopię dokumentacji dotyczącej urlopu na żądanie, na wypadek ewentualnych nieporozumień lub pytań pracodawcy w przyszłości.

Urlop na żądanie – odmowa

Urlop na żądanie zalicza się do puli urlopu wypoczynkowego. Jeśli więc pracownik wykorzystał wszystkie dni wolne w ramach urlopu wypoczynkowego, to pracodawca może nie wyrazić zgody na urlop na żądanie z prostego powodu: pracownik nie ma już dni wolnych go wykorzystania.

Drugą sytuacją, która pozwala nie zgodzić się na udzielenie pracownikowi urlopu na żądanie, jest to, że pracownik nie nabył jeszcze prawa do urlopu. Może się tak zdarzyć na przykład u młodego pracownika. Warto wspomnieć jeszcze jeden przypadek. Jeśli pracownik zmienił w czasie roku pracodawcę i u poprzedniego wykorzystał pulę czterech dni urlopu na żądanie, to nie może ich już wykorzystać w drugim dniu.

Urlop na żądanie – odmowa. Kiedy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?

A co w sytuacji, gdy pracownikowi przysługuje urlop i jeszcze go nie wykorzystał? Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie w takiej sytuacji?

Na początku materiału sygnalizowaliśmy problem z urlopem na żądanie, który może spowodować spore perturbacje w firmie. Wszystko dlatego, że nie da się go zaplanować z wyprzedzeniem, a nieobecność pracownika zgłaszana w dniu, gdy faktycznie nie będzie go w pracy, będzie naprawdę sporym problemem.

Ustawodawca przewidział skutki takiej sytuacji i dał pracodawcy możliwość odmówienia urlopu na żądanie, jeśli w firmie wcześniej nastąpiła nieprzewidziana sytuacja lub też, gdy zagrożone jest mienie firmowe.

Mamy z takimi przypadkami do czynienia choćby w sezonie chorobowym lub urlopowym. Nie dość, że trudno zgrać wtedy grafik, to nagła nieobecność kolejnego pracownika mogłaby zagrozić ciągłości pracy.

W takiej sytuacji pracodawca może odmówić takiego urlopu. Jeśli pracownik takiej decyzji nie uszanuje, to można uznać, że narusza obowiązki pracownicze. Mało tego. Pracownik, który chce skorzystać z urlopu na żądanie, musi zawsze powiadomić o tym pracodawcę.

Jeśli po prostu do pracy nie przyjdzie, twierdząc, że korzysta z urlopu na żądanie, to można to potraktować właśnie jako naruszenie obowiązków.

Jeśli nie istnieją przesłanki, które wskazują, na zagrożenia działalności firmy, pracownik po zgłoszeniu chęci skorzystania z urlopu na żądanie, ma prawo go otrzymać. Gdy pracodawca bezpodstawnie odmówił, pracodawcy grozi kara.

Urlop na żądanie nie przechodzi na kolejny rok kalendarzowy. Jeśli więc pracownik go nie wykorzysta w danym roku, w kolejnym wciąż będzie miał 4 dni urlopu na żądanie. I nie ma tu znacznie ile dni urlopu wypoczynkowego akurat ma do wykorzystania.

Urlop na żądanie – odmowa. Kiedy urlop na żądanie jest bezpodstawny?

Urlop na żądanie może być uznany za bezpodstawny w sytuacji, gdy pracownik zwraca się o niego w sposób, który narusza wewnętrzne przepisy firmy lub nie uzasadnia potrzeby skorzystania z niego.

Jeśli pracownik składa wniosek o urlop na żądanie zbyt często lub w sposób, który uniemożliwia pracodawcy zapewnienie ciągłości pracy, może to zostać uznane za nadużycie prawa do urlopu na żądanie. W takiej sytuacji pracodawca ma prawo zwrócić uwagę pracownikowi lub podjąć dalsze kroki w celu zapobieżenia nadużyciom.

Ponadto pracownik nie ma prawa skorzystania z urlopu na żądanie w sytuacji, gdy narusza to interesy pracodawcy lub może zagrażać bezpieczeństwu i zdrowiu pracowników, lub środowiska pracy.

W każdym przypadku pracodawca powinien postępować zgodnie z wewnętrznymi przepisami firmy oraz obowiązującymi przepisami prawa w zakresie udzielania urlopu na żądanie, a pracownik powinien przestrzegać tych wymagań i korzystać z urlopu na żądanie w sposób odpowiedzialny i uzasadniony.

Jeśli więc zastanawiasz się, czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie, odpowiedź brzmi: jak najbardziej w określonych sytuacjach. Są to przypadki przewidziane w kodeksie pracy lub procedurach wewnętrznych firmy.

Mała Księgowość Rzeczpospolitej

Odmowa urlopu – często zadawane pytania

Czy trzeba uzasadnić urlop na żądanie?

Nie ma konieczności uzasadniania urlopu na żądanie, można go też wziąć z dowolnego powodu.

Czy pracodawca może ukarać za urlop na żądanie?

Pracodawca nie ma prawa ukarać pracownika za wzięcie urlopu na żądanie. Jest to jego prawo, gwarantowane przez kodeks pracy.

Czy pracodawca musi uzasadnić odmowę udzielenia urlopu?

Pracodawca musi mieć uzasadnienie dla odmowy udzielenia urlopu. Przypadki, w których może to zrobić, szeroko omówiliśmy w artykule.

Czy można wziąć od razu 4 dni urlopu na żądanie?

Tak, całość urlopu na żądanie można wykorzystać na raz. Kodeks pracy w żaden sposób tego nie zabrania.

Czy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu na żądanie?

Jeśli wystąpią szczególne okoliczności, o których pracodawca nie wiedział gdy pracownik szedł na urlop, można odwołać go z urlopu na żądanie.

Ile razy w miesiącu można wziąć urlop na żądanie?

Urlop na żądanie można wziąć na maksymalnie 4 dni, prawo nie reguluje jednak, w jakiej częstotliwości, jako pojedyncze dni czy na raz.

Ile jest płatny urlop na żądanie?

Urlop na żądanie jest płatny tak samo jak urlop wypoczynkowy. Przysługuje za niego 100% wynagrodzenia.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...

Jak użyć certyfikatu kwalifikowanego? Instrukcja krok po kroku składania podpisu lub pieczęci elektronicznej w aplikacji SecureDoc

Używanie certyfikatu kwalifikowanego podpisu lub pieczęci za pierwszym razem jest dość skomplikowanym procesem. W poniższym artykule przedstawiamy szczegółową instrukcję używania certyfikatu kwalifikowanego, która znacznie...

Najniższa krajowa 2025 – ile wyniesie płaca minimalna brutto i netto w przyszłym roku?

Ile pracodawcy będą musieli zapłacić w 2025 r. osobom zatrudnionym na umowę o pracę? Czy najniższa krajowa nadal będzie podwyższana dwa razy w ciągu...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!