Czym jest ZUS ZCNA? Jak go wypełnić? Szczegółowe omówienie formularza ZUS ZCNA

Dopełnianie licznych formalności jest konieczne, aby możliwe było korzystanie z systemu ubezpieczeń społecznych. Wśród dokumentów ZUS-owskich można wyróżnić między innymi druk ZUS ZCNA. Co to jest i jak wypełnić ten formularz? Odpowiedź na te pytania znajdziesz w naszym tekście.

Wniosek ZUS ZCNA – co to jest?

Formularz ZCNA ZUS to dokument, który wykorzystuje się w celu zgłoszenia członków rodziny do państwowego ubezpieczenia zdrowotnego. To jeszcze nie wszystko, ponieważ ZCNA może być używany również w celu zgłoszenia utraty uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego przez danego członka rodziny. 

Jeśli konieczne jest dokonanie korekty we wcześniej złożonym formularzu – również stosuje się w tym celu formularz ZUS ZCNA.

Zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego jest możliwe tylko w kilku przypadkach. Zostały one ściśle określone w przepisach prawnych.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami członek rodziny może zostać zgłoszony poprzez druk ZUS jedynie wówczas, gdy nie podlega on aktualnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. Musi też spełniać jeden z poniższych warunków i być:

  • dzieckiem wnioskodawcy lub małżonka wnioskodawcy, dzieckiem przysposobionym lub wnukiem, a także dzieckiem, nad którym płatnik sprawuje opiekę np. w ramach rodziny zastępczej. Dziecko musi mieć mniej niż osiemnaście lub dwadzieścia sześć lat, jeśli uczy się dalej w szkole lub na studiach, w tym również w ramach szkoły doktorskiej lub w zakładzie szkolenia nauczycielskiego;
  • dzieckiem wnioskodawcy niepełnosprawnym w stopniu znacznym – w takiej sytuacji nie ma limitu wiekowego;
  • małżonkiem płatnika składek – a zatem możliwe jest włączenie do ubezpieczenia społecznego np. niepracującego małżonka;
  • wstępnym (inaczej: przodkiem, czyli na przykład rodzicem, dziadkiem lub pradziadkiem), który pozostaje w jednym gospodarstwie domowym z osobą mającą status ubezpieczonego.

Podstawa prawna

Jeśli chodzi o podstawę prawną, kluczowe są takie akty prawne jak:

  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r.;
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego […].

ZUS ZCNA – jak wypełnić?

Poniżej znajduje się niewypełniony wniosek ZUS ZCNA:

zus zcna zus zcna

Możesz też pobrać formularz ZUS ZCNA w formacie PDF.

Jakie dane trzeba w nim zamieścić, by możliwe było zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia? Poniżej znajduje się lista:

  1. Dane organizacyjne – ta sekcja jest wypełniana przez urzędników. 
  2. Dane identyfikacyjne płatnika składek (ZUS ZPA, ZUS ZFA), w tym m.in. Numer Identyfikacji Podatkowej, REGON, typ dokumentu tożsamości (paszport lub dowód osobisty), dane osobowe, data urodzenia.

III. Dane identyfikacyjne osoby ubezpieczonej – w trzeciej sekcji uzupełnia się informacje dotyczące danych identyfikacyjnych ubezpieczonego. Wpisywany jest numer PESEL, rodzaj dokumentu tożsamości, jego seria i numer, nazwisko imię i datę urodzenia osoby ubezpieczonej.

  1. Dane członka rodziny zgłaszanego do ubezpieczenia poprzez formularz ZUS ZCNA
  2. Adres zamieszkania członka rodziny zgłaszanego do ubezpieczenia zdrowotnego.
  3. Oświadczenie płatnika składek, w którym podaje się również datę sporządzenia formularza,  płatnik składek składa również podpis i/lub pieczątkę.

VII. Oświadczenie osoby ubezpieczonej składane w formie podpisu.

ZUS ZCNA – do kiedy wypełnić i jak wysłać ten dokument?

Ważne jest nie tylko prawidłowe wypełnienie ZUS ZCNA, ale także sporządzenie i wysyłka dokumentu w odpowiednim terminie. Zgodnie z przepisami druk ZCNA należy złożyć w czasie nie dłuższym niż siedem dni od momentu, gdy ubezpieczony poinformował płatnika składek o nabyciu prawa lub nastąpiło zdarzenie, które spowodowało konieczność zgłoszenia faktu. Przykładowo, należy to zrobić w ciągu siedmiu dni od utraty przez małżonka pracy.

W jaki sposób należy złożyć formularz ZUS ZCNA? Płatnik ma na to trzy sposoby – są one następujące:

  • tryb zdalny (ZUS ZCNA online),
  • osobista wizyta w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
  • poczta tradycyjna.

W pierwszym z wyżej wymienionych przypadków trzeba zalogować się na PUE (PUE – Platforma Usług Elektronicznych), czyli platformę umożliwiającej wysyłkę dokumentacji ubezpieczeniowej online.

Kolejny sposób to wypełnienie papierowego formularza ZUS ZCNA. Druk można pobrać ze strony Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydrukować, a następnie złożyć w placówce ZUS lub urzędomacie.

Alternatywnym rozwiązaniem jest korespondencja pocztowa. Dobrym rozwiązaniem jest wysyłka listu poleconego, ponieważ zyskujemy wówczas potwierdzenie wysyłki dokumentów.

ZUS ZCNA – wyrejestrowanie

Wyrejestrowanie członka rodziny nie odbywa się za pomocą ZUS ZCNA. Używa się do tego formularza ZUS ZWUA. Płatnik składek może w ten sposób wyrejestrować osobę zgłoszoną do ubezpieczenia lub siebie, jeśli przestał obowiązywać tytuł do ubezpieczenia (może być to np. zakończenie działalności gospodarczej).

Formularz ZUS ZWUA należy przekazać w czasie do 7 dni od momentu, w którym przestał obowiązywać tytuł uprawniający do ubezpieczenia. Dłuższy termin obowiązuje w sytuacji, gdy chodzi o pracowników skierowanych do pracy za granicą w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, przedstawicielstwach przy ONZ itp. Obowiązuje wówczas termin 30 dni.

Dokumenty związane z wyrejestrowaniem można złożyć drogą pisemną (osobista wizyta w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych lub wysyłka wniosku pocztą) bądź elektroniczną.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Kiedy będzie kwota wolna od podatku 60 tys. zł? Czy będzie obowiązywać z datą wsteczną od 1 stycznia 2024 roku?

Jeżeli kwota wolna od podatku wzrośnie do 60 000 zł, znacznie zwiększy się liczba osób, które w ogóle nie zapłaci podatku dochodowego. Sprawdź, kiedy...

Jak rozliczyć PIT z ZUS za zwolnienie lekarskie? Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS w deklaracji rocznej PIT

PIT-11A otrzymała każda osoba, która pobierała zasiłek macierzyński lub chorobowy od ZUS. Sprawdzamy, co z nimi zrobić. Jak rozliczyć PIT z ZUS? Czy za...

PIT 36L – jak rozliczyć podatek liniowy za rok podatkowy 2023? Rozliczenie PIT online i wzór formularza

PIT-36L to deklaracja, którą składają przedsiębiorcy rozliczający się za pomocą podatku liniowego, czyli płacący podatek w wysokości 19%, niezależnie od wysokości dochodów. Jak wypełnić...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!