Czynny żal w postępowaniu karnoskarbowym. Kiedy złożyć go do Urzędu Skarbowego?

O tym, iż czynny żal jest stosowany powszechnie i potencjalnie potrzeba skorzystania z niego może pojawić się u praktycznie każdego obywatela zdolnego do ponoszenia odpowiedzialności karnoskarbowej, świadczy klasyczny przykład na jego zastosowanie – złożenie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w danym roku podatkowym po terminie.

W przypadku gdy doszło do popełnienia czynu zabronionego przez kodeks karny skarbowy, istnieje możliwość uniknięcia wszelkich negatywnych konsekwencji wiążących się z odpowiedzialnością karnoskarbową, w skutek prawidłowego zastosowania instytucji czynnego żalu.

Czym jest czynny żal?

Czynny żal zakłada niekaralność sprawcy przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Oznacza to mniej więcej tyle, iż jeżeli sprawca czynu zabronionego przez kodeks karny skarbowy („k.k.s.”) prawidłowo zastosował czynny żal, nie wszczyna się postępowania karnoskarbowego.

Jeżeli postępowanie zostało wszczęte, w skutek pierwotnie błędnego uznania, iż w sprawie brak było spełnienia warunków czynnego żalu, po następczym ustaleniu, że został on zastosowany prawidłowo, umarza się postępowanie karnoskarbowe.

Tryb działania

Aby skorzystać z dobrodziejstwa czynnego żalu, należy samemu powiadomić organ podatkowy o fakcie popełnienia czynu zabronionego przez kodeks karny skarbowy, zanim o tym fakcie poweźmie wiedzę organ ścigania. Szczegółowe warunki skorzystania z czynnego żalu omawiamy poniżej.

Przesłanki pozytywne złożenia czynnego żalu

Kodeks karny skarbowy przewiduje warunki, które trzeba spełnić, aby czynny żal skutkował niekaralnością sprawcy. Są to:

  • zawiadomienie organu powołanego do ścigania, dokonane przez sprawcę po popełnieniu czynu, ujawniające istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu;
  • zachowanie właściwej formy czynnego żalu (pisemnie, w tym elektronicznie, lub ustnie do protokołu);
  • uiszczenie całej wymagalnej należności publicznoprawnej uszczuplonej popełnionym czynem zabronionym w terminie wyznaczonym przez organ lub
  • złożenie przedmiotu podlegającego przepadkowi albo jego równowartości pieniężnej.

Wzór czynnego żalu znajdziesz tutaj.

Przesłanki negatywne do skorzystania z czynnego żalu

Jednocześnie, aby skorzystać z czynnego żalu, w sprawie nie może wystąpić żadna przesłanka negatywna wymieniona powyżej:

  • złożenie zawiadomienia w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;
  • złożenie zawiadomienia po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego, lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony;
  • sprawca kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego;
  • sprawca, wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, polecił jej wykonanie ujawnionego czynu zabronionego;
  • sprawca zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, albo taką grupą lub związkiem kierował, chyba że zawiadomienia dokonał ze wszystkimi członkami grupy lub związku;
  • sprawca nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.

Korzyści wynikające z czynnego żalu

Sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, który w skuteczny sposób skorzystał z czynnego żalu, uzyskuje korzyść tego rodzaju, iż nie wszczyna się wobec niego postępowania karnoskarbowego, a jeżeli wadliwie je wszczęto, podlega ono umorzeniu. Oznacza to, że taka osoba nie zostanie skazana, nie będzie więc wobec niej nałożona żadna sankcja, np. grzywna, a także nie będzie ona figurować w Krajowym Rejestrze Karnym.

Przeczytaj więcej o rozliczaniu podatku.

Autorem tekstu jest adwokat Łukasz Klimczak, Madejczyk Kancelaria Prawna

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o.

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. jest czynnością prawną, która polega na przeniesieniu praw i obowiązków związanych z posiadaniem udziałów w spółce na inną...

Umorzenie udziałów w spółce z o.o. – procedura przymusowego i dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika

Umorzenie udziałów jest jednym ze sposobów na wyjście wspólnika ze spółki. Na czym polega, jak je przeprowadzić, co dzieje się z umorzonymi udziałami i...

Wakacje od ZUS – założenia, kiedy wejdzie w życie?

Czym są wakacje od ZUS? To propozycja rządu, która ma odciążyć finansowo mikroprzedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Każdy z nich musi rozliczać i opłacać...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!