Samozatrudnienie – wady i zalety. Kiedy warto założyć działalność gospodarczą?

Praca na etat, czy samozatrudnienie, co jest korzystniejsze? Wiele osób marzy, aby być swoim własnym szefem i zarabiać więcej niż dotychczas. Sprawdziliśmy zatem, jakie są plusy i minusy działalności na własny rachunek oraz jak sprawdzić, czy nadajemy się na przedsiębiorcę.

Samozatrudnienie – wady i zalety

Nigdy wcześniej samozatrudnienie – założenie firmy, czyli jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) – nie było tak łatwe. Wszystkie formalności można załatwić, nie wychodząc z domu, wystarczy rejestracja na internetowej stronie CEIDG.

Mimo to Polacy nie marzą o samozatrudnieniu. Według najświeższych badań Eurostatu należymy do narodów, które wolą pracę na etacie niż samozatrudnienie.

Czy rzeczywiście wady samozatrudnienia są tak poważne, a zalety zbyt wyolbrzymione? Oto co należy wiedzieć, rozważając rozpoczęcie JDG.

Zalety samozatrudnienia

Wśród plusów samozatrudnienia należy wymienić:

  • samodzielność – mówiąc inaczej, samozatrudniony jest sam sobie szefem, decyduje z iloma i jakimi firmami będzie współpracował oraz na jakich zasadach, może też decydować o sięganiu po zewnętrzne dotacje (z Urzędu Pracy, UE, budżetu państwa) czy zatrudnianiu pracowników,
  • elastyczność godzin pracy – osoby pracujące na swoim same regulują swój czas pracy,
  • możliwość większych zarobków – praca na etacie wiąże się z określonymi w umowie zarobkami, JDG teoretycznie pozwala uzyskać nieograniczone dochody,
  • możliwość wyboru formy opodatkowania dochodów – na zasadach ogólnych (stawka podatkowa 12% i 32%), według stawki liniowej (stawka podatkowa 19%), ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • możliwość obniżenia podatku dochodowego o koszty uzyskania przychodów – to jeden z największych plusów samozatrudnienia. Koszty to np. wydatki na podróże służbowe (paliwo), zakup sprzętu komputerowego czy opłacenie reklam,
  • odliczanie VAT od zakupów na firmę,
  • ulga na start dla początkujących przedsiębiorców, czyli zwolnienie z ZUS (oprócz składki zdrowotnej) przez 6 miesięcy, a potem 24 miesiące tzw. małego ZUS.
  • możliwość ominięcia umowy o pracę oraz umów cywilnoprawnych – samozatrudniony wystawia cyklicznie fakturę firmie, której dostarcza towary lub usługi, a to przekłada się na wyższy zarobek.

Jakie są wady samozatrudnienia?

Do wad samozatrudnienia należy:

  • stosunkowo mniejsza stabilność zatrudnienia – konsekwencje fiaska działalności gospodarczej ponosi tylko samozatrudniony, a umowę o pracę trudniej rozwiązać niż zakończyć współpracę na zasadach B2B lub umowę zlecenie czy umowę o dzieło,
  • mniejsza regularność wynagrodzenia jeżeli samozatrudniony nie ma stałego źródła dochodu (np. długoterminowej umowy z klientem),
  • brak gwarancji stałych wpływów – osoby na etacie mają większą pewność, że za swoją pracę dostaną co miesiąc wypłatę w umówionej wysokości,
  • konieczność samodzielnego opłacenia składek ZUS – obowiązek szczególnie odczuwalny po zakończeniu preferencyjnego ZUS, czyli Ulgi na start i małego ZUS-u,
  • brak płatnych nadgodzin, okresu wypowiedzenia i urlopów (choć płacący składki chorobowe mają prawo do zasiłku chorobowego) oraz innych uprawnień pracowniczych wynikających z Kodeksu pracy,
  • więcej obowiązków – trzeba zadbać m.in. o rejestrację w CEIDG, prowadzenie księgowości, dokumentowanie przychodów, wystawianie faktur oraz pozyskiwanie klientów.

Jakie są korzyści z samozatrudnienia?

Do największych korzyści płynących z samozatrudnienia należą potencjalnie większe zarobki oraz możliwość zmniejszenia danin płaconych państwu (o koszty uzyskania przychodu).

Jak zyskamy na samozatrudnieniu, można sprawdzić np. w dobrym kalkulatorze wynagrodzenia. Taka aplikacja oblicza m.in. wynagrodzenie netto/brutto oraz koszt ponoszony przez pracodawcę zatrudniającego pracownika. 

W ten sposób łatwo jest obliczyć, ile zostanie w kieszeni osoby, która przeszła na samozatrudnienie i wystawia fakturę. Pod uwagę należy wziąć koszty związane z opłaceniem ZUS czy księgowości.

Niebagatelną korzyścią jest wspomniana już samodzielność. Samozatrudniony sam decyduje, kiedy ma wolne, a kiedy pracuje, sam wybiera kontrahentów i zasady współpracy.

Czy warto przejść na samozatrudnienie?

Decyzja o otwarciu jednoosobowej działalności gospodarczej wymaga głębokiego namysłu. Wiele osób przechodzi na samozatrudnienie, bo mają dość swoich przełożonych, marzą o robieniu tego, co lubią lub uważają, że są w stanie zarobić więcej niż na etacie.

W innej sytuacji są osoby, które muszą wybrać samozatrudnienie jeżeli chcą pracować w danej firmie lub na wybranym stanowisku.

Samozatrudnienie wymaga bardzo dużo planowania, zacięcia i odporności na stres. To droga dla osób samodzielnych, które lubią wyzwania i są przedsiębiorcze. Na jednej szali jest większa swoboda i potencjalnie większa zarobki, a na drugiej ryzyko braku klientów i konieczności zamknięcia działalności.

Przed decyzją warto chłodnym okiem ocenić swoje możliwości, przemyśleć czego potrzebują potencjalni klienci, a my możemy im tego dostarczyć (i to lepiej niż konkurencja) oraz przeliczyć koszty prowadzenia JDG, które trzeba ponieść bez względu na zyski – to w 2023 roku 1418,48 zł ZUS plus 314,10 zł składki zdrowotnej dla rozliczających się na zasadach ogólnych (po zakończeniu ulg dla startujących przedsiębiorców).

Podsumowując wady i zalety samozatrudnienia, warto pomyśleć o biznesie na próbę, czyli działalności nierejestrowanej (nierejestrowej). Jeżeli mamy pomysł na samozatrudnienie, to możemy go przetestować bez rejestrowania działalności gospodarczej i bez płacenia ZUS. Należy spełnić podstawowe warunki: 

  • miesięczny przychód z tej działalności nie przekroczy 50 proc. minimalnego wynagrodzenia (w 2023 roku to 1745 zł);
  • działalność nie wymaga uzyskania koncesji, licencji lub pozwoleń;
  • osoba prowadząca działalność nierejestrową nie miała firmy w ciągu ostatnich 5 lat.

W ten sposób można np. handlować lub świadczyć drobne usługi, zarabiać pieniądze, a jednocześnie sprawdzić, czy samozatrudnienie jest dla nas optymalnym rozwiązaniem.

Rafał Panas
Rafał Panas
Od lat zajmuje się przygotowywaniem artykułów na tematy związane z biznesem, prowadzeniem firmy oraz nowymi technologiami. Zafascynowany postępującą cyfryzacją, która kreuje nowe szanse i okazje dla przedsiębiorców. Tworzenie artykułów dla przedsiębiorców łączy z pisaniem powieści, gdyż jak sam przyznaje, nic tak dobrze nie koi nerwów, jak solidny dreszczowiec.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...

Jak użyć certyfikatu kwalifikowanego? Instrukcja krok po kroku składania podpisu lub pieczęci elektronicznej w aplikacji SecureDoc

Używanie certyfikatu kwalifikowanego podpisu lub pieczęci za pierwszym razem jest dość skomplikowanym procesem. W poniższym artykule przedstawiamy szczegółową instrukcję używania certyfikatu kwalifikowanego, która znacznie...

Najniższa krajowa 2025 – ile wyniesie płaca minimalna brutto i netto w przyszłym roku?

Ile pracodawcy będą musieli zapłacić w 2025 r. osobom zatrudnionym na umowę o pracę? Czy najniższa krajowa nadal będzie podwyższana dwa razy w ciągu...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!