Kiedy zawrzeć próbną umowę o pracę? Zmiany w umowie na okres próbny 2023

Co może zrobić pracodawca, który chce sprawdzić, czy pracownik dobrze poradzi sobie na konkretnym stanowisku? Zatrudnić go na umowę o pracę na okres próbny. Trzeba jednak pamiętać o przepisach, które obowiązują od 26 kwietnia 2023 roku. Przeczytaj nasz artykuł i sprawdź, jak zatrudnić pracownika na umowę próbną.

Na czym polega próbna umowa o pracę?

Umowę o pracę można zawrzeć na okres próbny, na czas określony lub na czas nieokreślony.

Pracodawca podpisuje próbną umowę o pracę z pracownikiem, aby sprawdzić jego kwalifikacje i przetestować, czy dobrze sprawdzi się, wykonując określony rodzaj pracy. Zasady zawierania umowy na okres próbny określają art. 25–30 Kodeksu pracy.

Próbna umowa może poprzedzać umowę na czas określony lub nieokreślony, ewentualnie na zastępstwo.

Spójrzmy na szczegóły: jak długo może trwać umowa próbna, w jakim celu zawiera się umowę na okres próbny, oraz jakie są jej zasady.

Czas trwania umowy na okres próbny

Umowa na okres próbny – ile trwa? To maksymalnie 3 miesiące, z poniższym zastrzeżeniem umów próbnych okres nieprzekraczający:

  • 1 miesiąca – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony krótszy niż 6 miesięcy,
  • 2 miesięcy – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy.

Zasady dotyczące umów na 1 lub 2 miesiące weszły w życie 26 kwietnia 2023 roku.

Warto pamiętać, że strony umowy mogą przedłużyć wymienione wyżej okresy jednokrotnie, na nie więcej niż 1 miesiąc. Taka decyzja jest możliwa jeżeli uzasadnia to rodzaj wykonywanej pracy.

Kodeks pracy wprowadza szczególną ochronę dla kobiet w ciąży, zatrudnione na umowę o pracę próbną. Taka umowa, przekraczająca miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zostanie przedłużona do dnia porodu.

Zasady zawierania próbnych umów na okres próbny 2023

Umowa o pracę – także próbna – określa:

  • strony umowy,
  • adres siedziby pracodawcy (adres zamieszkania w przypadku pracodawcy, który jest osobą fizyczną bez siedziby),
  • rodzaj umowy,
  • datę jej zawarcia,
  • warunki pracy i płacy (rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wysokość wynagrodzenia ze wskazaniem składników),
  • w przypadku umowy o pracę na okres próbny: czas jej trwania lub dzień jej zakończenia albo postanowienie o przedłużeniu umowy o czas urlopu, albo innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika; okres jednokrotnego wydłużenia umowy próbnej.

W umowie o pracę na okres próbny można zapisać, że jest ona przedłużona o urlop, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (o ile takie wystąpią). Ten przepis wszedł w życie 26 kwietnia 2023 roku.

Próbna umowa o pracę zawierana jest na piśmie. Jeżeli nie ma pisemnej umowy, to pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza mu na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.

Umowa o pracę próbną jest z zasady jednorazowa – pracodawca nie może jej zawrzeć z pracownikiem, z którym wcześniej nawiązał stosunek pracy. Ponowne zawarcie umowy o pracę próbną jest dopuszczalne, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy.

Powtórny okres próbny z tym samym pracownikiem po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy (w tym przypadku dopuszczalne jest jednokrotne ponowienie umowy na okres próbny).

Umowy o pracę próbną nie można podpisać przed nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania, mianowania i wyboru oraz w spółdzielczym stosunku pracy.

Okres wypowiedzenia umowy na okres próbny

Umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu lub wcześniej – za wypowiedzeniem. Taką umowę może wypowiedzieć – pisemnie – pracownik lub pracodawca.

Jaki jest okres wypowiedzenia umowy na okres próbny? Wynosi on:

  • 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
  • 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
  • 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na okres próbny nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Wysokość odszkodowania to równowartość wynagrodzenia za czas, przez który umowa miała jeszcze trwać.

Pracodawca w złożonym wypowiedzeniu powinien pouczyć pracownika m.in. o prawie odwołania się do sądu pracy, o terminie odwołania oraz podać adres sądu.

Pracownik, który uważa, że jego umowa o pracę na okres próbny została rozwiązana za wypowiedzeniem ze względu na to, że jednocześnie pracował w innej firmie, może, w terminie 7 dni złożyć do pracodawcy wniosek o wskazania przyczyny uzasadniającej to rozwiązanie umowy. Pracodawca ma 7 dni na odpowiedź.

Warto pamiętać, że po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy 26 kwietnia 2023 roku, pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy.

Kiedy zawrzeć umowę o pracę na okres próbny z pracownikiem?

Umowa o pracę próbną jest wygodnym narzędziem dla pracodawcy, w celu sprawdzenia umiejętności i możliwości pracownika. Może przetestować czy dana osoba sprawdzi się na konkretnym stanowisku. Z drugiej strony pracownik ma szansę udowodnić swoją przydatność i wykazać się kompetencją i zaangażowaniem, a jednocześnie zorientować się, czy praca w danej firmie spełnia jego oczekiwania.

Przeczytaj więcej w kategorii prawo pracy.

Rafał Panas
Rafał Panas
Od lat zajmuje się przygotowywaniem artykułów na tematy związane z biznesem, prowadzeniem firmy oraz nowymi technologiami. Zafascynowany postępującą cyfryzacją, która kreuje nowe szanse i okazje dla przedsiębiorców. Tworzenie artykułów dla przedsiębiorców łączy z pisaniem powieści, gdyż jak sam przyznaje, nic tak dobrze nie koi nerwów, jak solidny dreszczowiec.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Kiedy będzie kwota wolna od podatku 60 tys. zł? Czy będzie obowiązywać z datą wsteczną od 1 stycznia 2024 roku?

Jeżeli kwota wolna od podatku wzrośnie do 60 000 zł, znacznie zwiększy się liczba osób, które w ogóle nie zapłaci podatku dochodowego. Sprawdź, kiedy...

Jak rozliczyć PIT z ZUS za zwolnienie lekarskie? Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS w deklaracji rocznej PIT

PIT-11A otrzymała każda osoba, która pobierała zasiłek macierzyński lub chorobowy od ZUS. Sprawdzamy, co z nimi zrobić. Jak rozliczyć PIT z ZUS? Czy za...

PIT 36L – jak rozliczyć podatek liniowy za rok podatkowy 2023? Rozliczenie PIT online i wzór formularza

PIT-36L to deklaracja, którą składają przedsiębiorcy rozliczający się za pomocą podatku liniowego, czyli płacący podatek w wysokości 19%, niezależnie od wysokości dochodów. Jak wypełnić...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!