Zbieg tytułów do ubezpieczeń ZUS w 2024 roku – kiedy nie zapłacisz składek?

Kiedy występuje zbieg tytułów do ubezpieczeń? Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, a jednocześnie jest zatrudniona na umowę o pracę, zawarła umowę o dzieło/zlecenie lub pobiera emeryturę czy rentę, może mieć obowiązek, lub możliwość dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczeń z każdego z nich. Przedstawiamy, jakie są zasady dotyczące opłacania składek w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń.

Kiedy następuje zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych?

Zbieg tytułów do ubezpieczeń to sytuacja, w której dana osoba spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami w ZUS z co najmniej dwóch tytułów, np. przykład umowy o pracę i działalności gospodarczej, umowy zlecenia i działalności pozarolniczej czy też pobierania emerytury i wykonywania umowy zlecenia. 

Taki zbieg tytułów do ubezpieczeń może dotyczyć ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowego, chorobowego, wypadkowego) i ubezpieczenia zdrowotnego.  

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają m.in. (art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych): 

  • pracownicy, od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku;
  • osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy;
  • członkowie spółdzielni;
  • osoby prowadzące pozarolniczą działalność, wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej;
  • osoby współpracujące przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia lub współpracy z osobami fizycznymi;
  • osoby świadczące pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej;
  • osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
  • bezrobotni;
  • osoby pobierające stypendium;
  • osoby pobierające świadczenie socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osoby pobierające zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osoby pobierające wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie;
  • osoby pobierające świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia;
  • żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające służbę zastępczą;
  • osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
  • osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne;
  • osoby przystępujące dobrowolnie do ubezpieczeń.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń ZUS w przypadku różnych umów

Zależnie od rodzaju tytułów do ubezpieczeń, osoba podlegająca zbiegowi może mieć obowiązek opłacać składki z jednego lub z kilku tytułów, w niektórych sytuacjach może wybrać, z którego tytułu chce opłacać składki.  

Zbieg tytułów do ubezpieczeń ma wpływ na wysokość składek, prawo do świadczeń i okresy składkowe i nieskładkowe. 

Dwie umowy zlecenia

Dla osoby, która wykonuje co najmniej dwie umowy zlecenia, obowiązkowe są ubezpieczenia społeczne z wszystkich umów do momentu przekroczenia kwoty minimalnego wynagrodzenia, wtedy, z każdej kolejnej umowy trzeba będzie opłacać tylko składkę zdrowotną. 

Umowa o pracę i umowa zlecenie

Może się zdarzyć, że pracownik podpisze umowę zlecenie z obecnym pracodawcą  – w takiej sytuacji istnieje obowiązek opłacania wszystkich składek na ubezpieczenia ZUS od umowy zlecenia. 

Umowa zlecenie w przypadku studenta do 26. roku życia

Student, który nie ukończył 26. roku życia i utrzymuje status studenta i zawarł umowę zlecenie, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom w ZUS.

Jaki jest zbieg tytułów ubezpieczeń społecznych w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej?

Spójrzmy na przykłady zbiegu tytułów do ubezpieczeń, biorąc pod uwagę prowadzenie działalności gospodarczej. Należy rozróżnić zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego.

Ubezpieczenia społeczne – obejmują ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe (dobrowolne) i wypadkowe. Zasady opłacania składek na te ubezpieczenia zależą od rodzaju tytułów do ubezpieczeń i wysokości podstawy wymiaru składek. Niektóre możliwe przypadki zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych to:

Działalność gospodarcza i etat

Jeśli wynagrodzenie z etatu jest co najmniej równe minimalnemu, nie trzeba płacić składek z działalności. Jeśli wynagrodzenie z etatu jest niższe niż minimalne, należy płacić składki z obu tytułów.

Działalność gospodarcza i umowa-zlecenie, umowa agencyjna lub umowa o świadczenie usług

Jeżeli przedmiot umowy jest zgodny z przedmiotem działalności, nie trzeba płacić składek z umowy. Przedmiot umowy jest inny niż przedmiot działalności? Zasady opłacania składek zależą od wysokości podstawy wymiaru składek z obu tytułów i formy opodatkowania działalności.

Działalność gospodarcza i emerytura

Emeryt jest zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z działalności (może je opłacać dobrowolnie).

Działalność gospodarcza i renta

Rencista podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z działalności do czasu ustalenia prawa do emerytury (nie dotyczy renty rodzinnej i rent spoza systemu powszechnego).

Działalność gospodarcza i jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Składki na ubezpieczenia społeczne opłaca się tylko z jednej, wybranej działalności, a składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaca się od każdej działalności.

Jaki jest zbieg tytułów ubezpieczenia w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej? Składka zdrowotna

Ubezpieczenie zdrowotne obejmuje prawo do świadczeń z publicznej opieki zdrowotnej. Z zasady składkę na ubezpieczenie zdrowotne trzeba opłacać z każdego tytułu do ubezpieczenia, chyba że występują określone warunki zwolnienia. Niektóre możliwe przypadki zbiegu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego to: 

Działalność gospodarcza i umowa o pracę

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne płaci się od wynagrodzenia z etatu i z działalności. Pracownicy, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie przekracza minimalnego wynagrodzenia, są zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności, jeśli dodatkowe przychody z tytułu działalności nie przekraczają miesięcznie 50% minimalnego wynagrodzenia lub opłacany jest podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Działalność gospodarcza i umowa-zlecenie, umowa agencyjna lub umowa o świadczenie usług

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne płaci się od działalności i każdej umowy. Jeśli rozlicza się podatek dochodowy na zasadach ogólnych, skala podatkowa lub podatek liniowy, składka na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 9% podstawy wymiaru składek (dochodu z działalności gospodarczej). Jeśli rozlicza się podatek dochodowy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, składka na ubezpieczenie zdrowotne to 9% zryczałtowanej podstawy. Jeśli płaci się kartę podatkową, składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% minimalnego wynagrodzenia. Dodatkowo przedsiębiorców obowiązuje roczne rozliczenie składek zdrowotnych.

Działalność gospodarcza i emerytura

Emeryt jest zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności, jeśli świadczenie emerytalne brutto nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia i dodatkowe przychody z tytułu działalności nie są wyższe miesięcznie od 50% kwoty najniższej emerytury lub opłacany jest podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Działalność gospodarcza i renta

Rencista musi płacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności.

Działalność gospodarcza i jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne płaci się od dochodów z każdej działalności. 

Przeczytaj więcej w kategorii ZUS.

Rafał Panas
Rafał Panas
Od lat zajmuje się przygotowywaniem artykułów na tematy związane z biznesem, prowadzeniem firmy oraz nowymi technologiami. Zafascynowany postępującą cyfryzacją, która kreuje nowe szanse i okazje dla przedsiębiorców. Tworzenie artykułów dla przedsiębiorców łączy z pisaniem powieści, gdyż jak sam przyznaje, nic tak dobrze nie koi nerwów, jak solidny dreszczowiec.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...

Jak użyć certyfikatu kwalifikowanego? Instrukcja krok po kroku składania podpisu lub pieczęci elektronicznej w aplikacji SecureDoc

Używanie certyfikatu kwalifikowanego podpisu lub pieczęci za pierwszym razem jest dość skomplikowanym procesem. W poniższym artykule przedstawiamy szczegółową instrukcję używania certyfikatu kwalifikowanego, która znacznie...

Najniższa krajowa 2025 – ile wyniesie płaca minimalna brutto i netto w przyszłym roku?

Ile pracodawcy będą musieli zapłacić w 2025 r. osobom zatrudnionym na umowę o pracę? Czy najniższa krajowa nadal będzie podwyższana dwa razy w ciągu...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!