Kim jest przedsiębiorca w 2024 roku? Poznaj małych, średnich i dużych przedsiębiorców

Przedsiębiorca działa m.in. na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców. Ta nacechowana jest konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej, a także innymi zasadami konstytucyjnymi mającymi znaczenie dla przedsiębiorców i wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Co to znaczy być przedsiębiorcą?

O przedsiębiorczości można mówić w dwóch wymiarach –  procesu i zespołu cech. Ten pierwszy składa się na akt tworzenia i budowania czegoś nowatorskiego od podstaw, w celu osiągania korzyści w związku z zapotrzebowaniem na rynku. W procesie budowania mają kluczowe znaczenie:

  • kreatywność i innowacja;
  • umiejętność wykorzystania pomysłów;
  • ryzyko (niepewność).

Zaś zespół cech sprowadza się do sposobów postępowania człowieka lub grupy. Zespół cech wyróżnia się:

  • dynamizmem, aktywnością;
  • skłonnością do podejmowania ryzyka;
  • umiejętnością przystosowywania się do zmieniających się warunków;
  • dostrzeganiem szans i ich wykorzystywaniem;
  • innowacyjnością i motoryką.

To właśnie powyższe połączenie procesu budowania i zespołu cech jednostki lub grupy prowadzi do tzw. przedsiębiorczości, która sprawia, że ktoś jest przedsiębiorcą. 

Niemniej jednak nie może umknąć uwadze ważna definicja przedsiębiorcy, która została wyrażona w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców w art. 4. Mówi on, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, wykonująca działalność gospodarczą, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Kiedy stajemy się przedsiębiorcą?

Polski porządek prawny nie ma określonego dokładnie momentu, kiedy stajemy się przedsiębiorcą. Domniemywa się jednak, że przedsiębiorcą stajemy się zazwyczaj w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W niektórych przypadkach może być to moment wcześniejszy np. w przypadku spółki kapitałowej w organizacji. 

Kto może być przedsiębiorcą?

Przedsiębiorcą co do zasady może być każdy, kto ma: 

  • pełną zdolność do czynności prawnych, 
  • dobry pomysł na biznes,
  • nie został skazany prawomocnym wyrokiem obejmującym zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. 

Żeby zostać przedsiębiorcą, nie trzeba być obywatelem lub obywatelką Polski. Obywatele: państw członkowskich Unii Europejskiej i państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele polscy.

Oczywiście poza osobami fizycznymi, przedsiębiorcami są także osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi – zgodnie z definicją z art. 4 ustawy prawo przedsiębiorców.

Czy przedsiębiorca to zawód?

W pewnym sensie przedsiębiorca to zawód, gdyż wymaga on pracy i pochłania dużą część czasu w życiu. Częściej nawet jest to praca bez limitu czasowego, gdyż dopilnowanie swojego biznesu bywa bardziej angażujące niż praca na etacie. 

Niemniej tzw. zawód przedsiębiorcy daje komfort w życiu poprzez wykonywanie go w danej chwili i miejscu, co pozwala na osiągnięcie swojego rodzaju wolności zawodowej. Trzeba jednak pamiętać, że w momencie, kiedy nie pracujemy, to zazwyczaj nie zarabiamy. Tyczy się to w szczególności mikroprzedsiębiorców będących dla siebie sterem, żaglem i okrętem.

Ile zarabia przedsiębiorca?

Według ostatnich danych średnie wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw za czerwiec 2023 r. wyniosło 7335,20 zł brutto, co przekłada się na płace wynoszące ok. 5330 zł netto. 

Niemniej nie oznacza to, że stając się przedsiębiorcą, od razu zarobimy takie pieniądze. Czasami zarobki mogą być większe albo mniejsze. Dużo zależy od profilu prowadzonej działalności i innych zmiennych jak, chociażby popyt i podaż na dany produkt lub usługę, a także kosztów ponoszonych w związku z prowadzoną działalnością.

Kto jest przedsiębiorcą?

W potocznym ujęciu przedsiębiorca to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych. Może być nim w zasadzie każdy np. szewc, cukiernik, poeta, prawnik, lekarz itd. Niektóre zawody są dodatkowo regulowane przez odrębne ustawy, jak chociażby te dotyczące zawodów zaufania publicznego i dopiero po spełnieniu nałożonych wymogów można wykonywać dany zawód.

Jakie są obowiązki przedsiębiorcy?

Do obowiązków nałożonych na przedsiębiorców prawem przedsiębiorców należą m.in.:

  • wykonywanie działalności gospodarczej zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów, a także poszanowania oraz ochrony praw i wolności człowieka (art. 9);
  • dokonanie wpisu do odpowiedniego rejestru (art. 17 ust. 1);
  • dokonywanie rozliczeń bezgotówkowych w obrocie profesjonalnym (art. 19);
  • posługiwanie się numerem NIP (art. 20);
  • umieszczanie pisemnych informacji na towarach, ich opakowaniach, etykietach lub w instrukcjach lub dostarczanie informacji w inny, zwyczajowo przyjęty sposób (art. 21);
  • uzyskanie wymaganych koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestru działalności regulowanej (art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1);
  • wskazanie osoby upoważnionej do obecności przy wykonywaniu czynności kontrolnych przez organ kontroli (art. 50 ust. 3);
  • prowadzenie i przechowywanie książki kontroli, upoważnień oraz protokołów kontroli (art. 57).

Kiedy jest się małym przedsiębiorca?

Mały przedsiębiorca to taki, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:

  1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników, oraz
  2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat, nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Co musi płacić przedsiębiorca?

Przy jednoosobowej działalności gospodarczej największe koszty związane są z płaceniem składek do ZUS-u

  • na ubezpieczenia społeczne (ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe).
  • (dobrowolnie) ubezpieczenie chorobowe, 
  • na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy,
  • ubezpieczenie zdrowotne. 

Ponadto przedsiębiorca nie może zapomnieć o płaceniu podatków. Tutaj przedsiębiorca ma możliwość wyboru pomiędzy:

W zależności od rodzaju prowadzonej działalności poszczególne płatności będą wynikać z poszczególnych przepisów prawa.

Jaki to średni przedsiębiorca?

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 prawa przedsiębiorców, średni przedsiębiorca jest to przedsiębiorca, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:

  1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników, oraz
  2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

Kiedy jest się dużym przedsiębiorcą?

Za dużych przedsiębiorców uznaje się tych, którzy zatrudniają 250 lub więcej pracowników. Mogą także nimi być podmioty zatrudniające co prawda mniej, niż 250 pracowników, ale ich suma bilansowa musi przekraczać równowartość w złotych polskich 43 milionów euro.

Poznaj pozostałe artykuły z kategorii Działalność gospodarcza.

Piotr Ciepiński
Piotr Ciepiński
Absolwent Wydziału Prawa na Uniwersytecie Humanistycznospołeczny SWPS w Warszawie, a obecnie prawnik w Ośrodku Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych i doktorant na Wydziale Prawa USWPS w Katedrze Prawa Karnego. Autor publikacji naukowych i branżowych. Jego zainteresowania zawodowe koncentrują się wokół procesu legislacyjnego, postępowań dyscyplinarnych zawodów zaufania publicznego i szeroko rozumianych postępowań spornych, a także prawa spółek handlowych.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Ulga na złe długi – warunki skorzystania z ulgi na podatek od niezapłaconych faktur dla PIT, CIT i VAT

Ulga na złe długi to sposób na odzyskanie podatku od niezapłaconych faktur przychodowych. Jest instrumentem, który ma chronić wierzycieli. Spójrzmy, na czym polega i...

Koncesja na alkohol – ile kosztuje, kto ją wydaje? Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych??

Koncesja na alkohol to potoczna nazwa zezwolenia  na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych. Kwestie dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych reguluje ustawa z 26 października 1982 r....

Czy spółka komandytowo-akcyjna się opłaca?

Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa, która łączy w sobie cechy spółki komandytowej i spółki akcyjnej. Nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną i...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!