Kto odpowiada za wypadek samochodem służbowym? Wypłata odszkodowania a stłuczka samochodem służbowym

Samochód służbowy miał stłuczkę, lub gorzej, wypadek. Kto jest odpowiedzialny, kto poniesie koszty likwidacji szkody, co z ubezpieczeniem? Oto najważniejsze informacje, które powinien poznać każdy pracodawca i jego pracownicy jeżdżący firmowymi autami.

Kto jest odpowiedzialny za wypadek samochodem służbowym?

Każdy pracownik ponosi, zgodnie z art. 114 Kodeksu pracy, odpowiedzialność materialną jeżeli wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę.

Odpowiedzialność ponoszona jest w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Pracodawca musi wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody (art. 115–116).

W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych – np. podczas podróży służbowej – szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca (art. 120).

Jednocześnie pracownik ponosi odpowiedzialność wobec pracodawcy, który naprawił szkodę. Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono być wyższe niż 3–miesięczne wynagrodzenie (art. 119).

Inaczej wygląda sytuacja, jeżeli szkoda została wyrządzona umyślnie. Wtedy pracownik zobowiązany jest do jej naprawienia w pełnej wysokości (art. 122).

Warto dodać, że jeżeli doszło do kolizji, to pracownik jadący samochodem służbowym powinien bezwzględnie wezwać policję. Dlaczego? Nie może być wątpliwości, kto jest sprawcą zdarzenia. Odpowiedzialność za stłuczkę lub wypadek ma podstawowe znaczenie, przy ustalaniu z czyjego ubezpieczenia zostanie zlikwidowana szkoda.

Wypadek autem służbowym a odszkodowanie

Każdy samochód, także firmowy, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC. Co to oznacza dla jeżdżących firmowymi autami?

W przypadku kolizji pracownik nie ponosi finansowych konsekwencji stłuczki. Odszkodowanie zostanie wypłacone z polisy.

Kierowca samochodu należącego do floty danej firmy może spowodować wypadek i uszkodzić inny pojazd. Jeżeli służbowe auto ma wykupione AC, to szkoda zostanie pokryta z tego ubezpieczenia. Co oznacza brak tej polisy?

Pracownik będzie odpowiadał wobec pracodawcy na zasadzie:

  • odpowiedzialności materialnej,
  • na zasadzie odpowiedzialności za mienie powierzone.

Odpowiedzialność materialna – jak już pisaliśmy wyżej – oznacza, że pracownik odpowiada w granicach rzeczywistej straty, do kwoty 3–miesięcznego wynagrodzenia lub w pełnej wysokości (w zależności, czy działał nieumyślnie lub umyślnie).

Co z odpowiedzialnością za mienie powierzone? Pracownik, któremu powierzono mienie firmy (na podstawie umowy z obowiązkiem zwrotu), odpowiada za nie w pełnej wysokości. Wina, czyli kto spowodował kolizję/wypadek, nie ma znaczenia. Powierzonym mieniem będzie także samochód służbowy.

Jeżeli firma wykupiła AC, to szkoda zostanie pokryta z ubezpieczenia. Pracownik może jednak być zmuszony do pokrycia udziału własnego w ubezpieczeniu. To może być procent, np. 10–15 proc., lub określona kwota. Zasady dopłaty znajdują się w Ogólnych Warunkach Umowy (OWU). Z zasady im większy udział własny, tym niższa składka płacona przez właściciela samochodu.

Możliwa jest jeszcze sytuacja związana z tzw. regresem. Regres ubezpieczeniowy to roszczenie zwrotne towarzystwa ubezpieczeniowego. Ubezpieczyciel może zażądać zwrotu wypłaconego odszkodowania od sprawcy stłuczki, w całości lub w części. Właściciel samochodu, czyli firma, może natomiast żądać, aby to pracownik zapłacił roszczenie. Regres ubezpieczeniowy jest możliwy jeżeli OC było nieopłacone lub kierowca, który spowodował kolizję, nie przestrzegał zasad umowy ubezpieczeniowej, np. jechał pod wpływem alkoholu lub uciekł z miejsca zdarzenia.

Jak ubezpieczyć samochód służbowy?

Samochód służbowy ubezpiecza się, kupując ubezpieczenie firmowe. Mogą to zrobić prowadzący JDG lub spółki, np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Warto pamiętać, że to towarzystwa ubezpieczeniowe decydują, czy uznać samochód za pojazd firmowy. Szczegółowe zasady różnią się w zależności od ubezpieczyciela, jednak są pewne ogólne wskazówki.

Zazwyczaj samochód zostanie uznany za firmowy jeżeli używany jest w celach zarobkowych, jeżdżą nim różni pracownicy (nie jest przypisany do jednej osoby) oraz jest wzięty w leasing lub kupiony na firmę. Ubezpieczycieli czasem przygotowuje oferty dla specyficznych grup zawodowych, np. taksówkarzy.

Przedsiębiorca zawsze może skorzystać z ubezpieczenia dla osób indywidualnych jeżeli nie otrzyma zgody na ubezpieczenie firmowe lub uzyska lepsze warunki.

Z punktu widzenia optymalizacji podatkowej, kupienie polis OC, AC i NNW zwiększa koszty uzyskania przychodu i zmniejsza podstawę opodatkowania, według której naliczany jest podatek dochodowy. Ubezpieczenie służbowego auta można zatem zaliczyć w koszty prowadzenia działalności.

Trzeba pamiętać, że opłaty za OC i NNW (ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych) w całości wlicza się w koszty, a opłaty za AC w całości (jeżeli ubezpieczenie dotyczy samochodu wartego do 150 000 zł) lub – dla droższych aut – po obliczeniu proporcjonalnie do kwoty limitu 150 000 zł.

O innych zagadnieniach ważnych dla przedsiębiorcy przeczytasz w kategorii Działalność gospodarcza.

Rafał Panas
Rafał Panas
Od lat zajmuje się przygotowywaniem artykułów na tematy związane z biznesem, prowadzeniem firmy oraz nowymi technologiami. Zafascynowany postępującą cyfryzacją, która kreuje nowe szanse i okazje dla przedsiębiorców. Tworzenie artykułów dla przedsiębiorców łączy z pisaniem powieści, gdyż jak sam przyznaje, nic tak dobrze nie koi nerwów, jak solidny dreszczowiec.

Czytaj również

Najchętniej czytane

Nierejestrowana działalność gospodarcza. Jak zarabiać bez rejestracji?

Firma na próbę, zarabianie bez firmy. Choć nierejestrowana działalność gospodarcza ma różne oblicza, pozostaje dobrym sposobem na przetestowanie pomysłu na biznes. Na czym dokładnie...

Jaki jest podatek od darowizny w 2024 roku? Czy zapłacisz podatek za darowiznę od rodziców?

Podatek od darowizny jest obowiązkowy, nawet gdy dotyczy on najbliższej rodziny. Z tego artykułu dowiesz się, jak go wyliczyć, jakie są wolne kwoty od...

Czynny żal do Urzędu Skarbowego – kiedy należy go złożyć? Wzór

Jak wygląda czynny żal? Wzór pozwoli szybciej go wypełnić. Zobacz, jak wygląda. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby można było złożyć czynny żal. Przeczytaj...
pieczęc kwalifikowana

Najnowsze

Zbieg tytułów do ubezpieczeń ZUS w 2024 roku – kiedy nie zapłacisz składek?

Kiedy występuje zbieg tytułów do ubezpieczeń? Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, a jednocześnie jest zatrudniona na umowę o pracę, zawarła umowę o dzieło/zlecenie lub...

Remanent a składka zdrowotna przedsiębiorcy za 2023 rok – uwzględnij różnice remanentowe podczas ustalania podstawy składki

Jak wygląda kwestia remanent a składka zdrowotna? Różnica remanentowa, która powstała po wykonaniu spisu z natury może wpłynąć na wysokość składki zdrowotnej przedsiębiorcy. Przedstawiamy...

Likwidacja środka trwałego w ewidencji księgowej

Maszyna, samochód lub inny środek trwały służył w firmie do prowadzenia działalności gospodarczej, jednak zużył się i nie będzie już przydatny. Należy przeprowadzić proces...

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami?

Wpisz tylko swój email, a będziemy w kontakcie. To takie proste!